เคยเดินเข้าไปในร้านอาหารตามสั่ง แล้วนั่งลงสั่งอาหารกิน (ที่ใช้คำว่า “เคย” เพราะพักหลังนี้ไม่ค่อยได้ไปนั่งกินอาหารนอกบ้าน...ส่วนใหญ่จะทำอาหารกินเอง) นอกจากอาหารที่เราสั่งแล้ว คนขายมักจะถามเราว่า “จะรับน้ำอะไรดี” ซึ่งตัวเลือกก็มักจะเป็นน้ำอัดลมยี่ห้อต่างๆ และน้ำเปล่าบรรจุขวด...และเราก็มักจะเลือกหนึ่งในตัวเลือกที่คนขายเสนอมา (ลืมไปว่าเราสามารถปฏิเสธที่จะไม่สั่งน้ำก็ได้นี่ ในเมื่อเราพกน้ำติดตัวอยู่แล้ว) เราเลือกสั่งน้ำเปล่า เพราะเลิกดื่มน้ำอัดลมมานานแล้ว แต่เท่าที่สังเกตดูในร้าน ตรงจุดที่ใช้เปิดฝาน้ำอัดลม และจากการสอบถามแม่ค้าดูแล้ว วันๆหนึ่ง จะมีฝาจีบ (ฝาน้ำอัดลม) เยอะมากเป็นร้อยฝาก็ว่าได้ แสดงว่าในวันๆหนึ่ง มีคนดื่มน้ำอัดลมกันเป็นร้อยขวดเชียวหรือ นี่แค่ร้านเดียวนะ แล้วถ้ารวมหลายๆ ร้านทั่วประเทศจะมีเจ้าฝาจีบนี่เยอะขนาดไหน
หลายคนคงจะรู้ว่าเจ้าน้ำอัดลมนี่แทบจะหาประโยชน์ไม่ได้เลย นอกจากความรู้สึกว่าอร่อยจากความหวานซ่า ความหวานที่ทำให้เป็นโรคฟันผุ เบาหวาน หงุดหงิดง่าย ความซ่าที่มากัดกระเพาะเรา เอ้อ...อ..อ..อ...เรอออกมายาวๆ แล้วพูดว่า อาหร่อย ... เอาล่ะ ถ้าพูดถึงน้ำอัดลมต่อ เดี๋ยวจะยาว ยังไงถ้าคุณรู้แล้วว่ามันไม่ดี ไม่มีประโยชน์ เรายังไม่ชวนคุณเลิกหรอกค่ะ เพียงแค่อยากจะขอเชิญชวนให้คุณลดการทำลายสุขภาพ และลดปริมาณขยะ โดยการลดการบริโภคน้ำอัดลมลงบ้างนะคะ จากที่เคยดื่มหลังอาหารทุกมื้อ ก็ให้ลดเหลือวันละมื้อ จากที่เคยดื่มวันละขวด ก็เปลี่ยนเป็นวันเว้นวัน จากที่เคยดื่มสัปดาห์ละ 3-4 ขวด ก็ให้เหลือสัปดาห์ละ 1-2 ขวด จากสัปดาห์ละขวด ก็ลดเหลือเดือนละขวด แล้วก็เหลือเพียง นาน น๊าน จะดื่มครั้งหนึ่งต่อปี
แล้วทุกครั้งที่ดื่ม ให้เก็บฝาจีบเอาไว้เป็นที่ระลึกถึงการดื่มน้ำอัดลม เมื่อเก็บได้พอสมควรแล้ว ก็นำมาทำเป็นเครื่องดนตรีเล่นกัน...เพื่อฉลองการเลิกน้ำอัดลมได้...ไชโย้
เครื่องดนตรีที่พูดถึง นั่นก็คือ “แทมเบอรีนฝาจีบ” ซึ่งสามารถทำได้หลายแบบด้วยกัน
จะขอยกตัวอย่าง 2 แบบ คือ แทมเบอรีนไม้ไผ่ กับแทมเบอรีนกระดาษแข็ง
ลองดูวัสดุในบ้านว่ามีอะไรที่พอจะนำมาทำได้บ้าง
อุปกรณ์หลักๆ คือ
- ฝาจีบ (ฝาน้ำอัดลม ฝาเบียร์)
- ตะปูและค้อน สำหรับเจาะรู
อุปกรณ์เพิ่ม สำหรับแทมเบอรีนไม้ไผ่
- ไม้ไผ่
- ไม้เสียบลูกชิ้น
- สว่านไฟฟ้า และลูกสว่านขนาดเท่ากับไม้เสียบลูกชิ้น สำหรับเจาะรูไม้ไผ่
- เลื่อยหรือมีด สำหรับตัดไม้ไผ่
- คัทเตอร์ กระดาษทราย สำหรับขัด เกลา เสี้ยนไม้ไผ่ออก
อุปกรณ์เพิ่ม สำหรับแทมเบอรีนกระดาษแข็ง
- กระดาษแข็งที่สามารถโค้งงอได้ เช่น กระดาษเทาขาว กระดาษโปสเตอร์แข็ง
- ไม้จิ้มฟัน หรือไม้เสียบลูกชิ้น
- กาว หรือกระดาษกาว
- กระดาษสี หรือสีสำหรับระบายและตกแต่ง
เมื่ออุปกรณ์พร้อมแล้วก็ลงมือทำกันเลย
แทมเบอรีนไม้ไผ่
- คว่ำฝาจีบ แล้วใช้ค้อนตอกตะปูลงไปตรงกลางฝาจีบ
- ใช้ค้อนทุบฝาจีบที่เจาะรูแล้วให้แบน
- ตัดไม้ไผ่ ความยาวเท่ากับ 1 ข้อ ของไม้ไผ่
- ใช้เลื่อยหรือมีด เจาะช่องตรงกลางไม้ไผ่สำหรับใส่ฝาจีบ
- ใช้สว่านไฟฟ้า (ลูกสว่านขนาดเท่ากับไม้เสียบลูกชิ้น)เจาะรูไม้ไผ่ทะลุทั้ง 2 ด้าน ตามแนวยาว แต่ละรูห่างประมาณ 2 นิ้ว
- นำฝาจีบ 2 ฝาประกบกัน แล้วนำไปวางระหว่างรูไม้ไผ่ที่เจาะด้วยสว่านไว้ จัดให้รูตรงกัน
- เสียบไม้เสียบลูกชิ้นลงไปในรูของไม้ไผ่ ทะลุฝาจีบ 2 ฝา ออกทางรูไม้ไผ่อีกด้านหนึ่ง
- ตัดไม้เสียบลูกชิ้นที่ยื่นออกมาให้เรียบร้อย แล้วทำให้ครบทั้งด้ามไม้ไผ่
- ใช้กระดาษทรายขัดให้เรียบ จนแน่ใจว่าไม่มีเสี้ยน แล้วตกแต่งตามใจชอบ อาจจะทาสี หรือนำไปรมไฟ ก็แล้วแต่ความถนัดเลยจ้า
แทมเบอรีนกระดาษแข็ง
- ตัดกระดาษแข็งเป็น 2 ชิ้น ชิ้นแรก กว้าง 4 ซม. ยาว 25 ซม. ชิ้นที่สอง กว้าง 4 ซม. ยาว 20 ซม.(ชิ้นแรกกระดาษควรจะสามารถจับโค้งงอได้ ส่วนชิ้นที่สองอาจใช้กระดาษที่แข็งกว่าชิ้นแรกก็ได้)
- นำกระดาษชิ้นแรกมาเจาะช่องสำหรับใส่ฝาจีบ 3 ช่อง ขนาด กว้าง 2 ซม. ยาว 5 ซม. โดยวัดออกมาจากปลายกระดาษ 3 ซม. แล้วเจาะรู(2X5 ซม.) และความห่างระหว่างรู 2 ซม.
- นำกระดาษชิ้นที่สอง มาพับปลายทั้งสองข้างเป็นมุมฉาก ข้างละ 2 ซม.
- นำกระดาษทั้งสองชิ้นมาประกอบกัน โดยนำกระดาษชิ้นที่สอง มาทากาวส่วนที่พับขึ้นมาด้านนอก แล้วนำกระดาษชิ้นแรก มาโค้งเป็นรูปครึ่งวงกลม ติดปลายทั้งสองข้างกับกระดาษชิ้นที่สอง ส่วนที่ทากาวไว้
- นำฝาจีบที่เจาะรู และทุบให้แบนแล้ว 2 ฝา มาประกบกัน (วิธีการเดียวกับแทมเบอรีนไม้ไผ่) แล้วใช้ไม้จิ้มฟันหรือไม้เสียบลูกชิ้น ความยาวประมาณ 4 ซม. เสียบลงไปในรูฝาจีบทั้ง 2 ฝา
- นำไม้จิ้มฟันที่เสียบฝาจีบเรียบร้อยแล้ว ไปติดในช่องของกระดาษที่เจาะไว้ ใช้กระดาษกาว หรือกระดาษทากาว ติดยึดปลายไม้จิ้มฟันทั้ง 2 ฝั่ง กับโครงแทมเบอรีนกระดาษแข็งให้แน่น
- ทำจนครบทั้ง 3 ช่อง แล้วตกแต่งด้วยกระดาษหลากสี หรือระบายสีให้สวยงาม
นอกจากนี้ยังมีแทมเบอรีนที่ทำง่ายๆ จากลวด คือนำฝาจีบมาเจาะรู โดยไม่ต้องทุบให้แบน แล้วใช้ลวดร้อยฝาจีบสลับหน้าหลัง ขดลวดให้เป็นวงกลม หรือครึ่งวงกลม เพียงเท่านี้ เราก็ได้เครื่องดนตรีอีกชิ้นหนึ่ง ที่จะนำมาเคาะ เขย่า เล่นด้วยกันแล้ว .. ใครมีแทมเบอรีนรูปแบบอื่นๆ นำมาแลกเปลี่ยนกันบ้างนะ