หลักการและเหตุผล

จากข้อมูลสถานการณ์โรคไข้หวัดใหญ่ 2009 (H1N1) ในประเทศไทย ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 24 สิงหาคม 2552 พบว่าผู้ป่วยที่ได้รับการยืนยันว่าติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ 2009      มีทั้งสิ้น 14,976 ราย และมีผู้เสียชีวิตแล้ว 119 ราย ทั้งนี้พบว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่ร้อยละ 58.70 เป็นกลุ่มนักเรียนนักศึกษาช่วงอายุ 5 – 19 ปี สถานการณ์การระบาดของประเทศไทยกำลังขยายไปอย่างกว้างขวาง เริ่มจากการระบาดในเขตเมือง โดยจะแพร่เชื้อได้ง่ายในที่ที่คนอยู่รวมกันหนาแน่น เช่น โรงเรียน มหาวิทยาลัย สถานประกอบการ สถานบันเทิง ห้างสรรพสินค้า เป็นต้น  ขณะนี้ยังคงอยู่ในช่วงต้นของการระบาด และคาดว่าการระบาดจะขยายตัวต่อไปอย่างรวดเร็วไปทั่วประเทศ จึงต้องร่วมกันรับมืออย่างเต็มที่เพื่อลดการแพร่ระบาดซึ่งจะส่งผลต่อชีวิตและสุขภาพ รวมถึงลดผลกระทบด้านเศรษฐกิจด้วย

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)  ซึ่งได้ตระหนักถึงความสำคัญ และความจำเป็นเร่งด่วนในการป้องกันปัญหาดังกล่าว โดยเฉพาะการให้ความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องในการปฏิบัติตนเพื่อป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ 2009 ในสถานศึกษา  โดยการสนับสนุนให้สถานศึกษา จัดกิจกรรมรณรงค์ให้ความรู้ สื่อสารประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้องในการดูแลและป้องกันตนเองให้แก่นักเรียนและบุคลากรในโรงเรียน  ตลอดจนสนับสนุนให้โรงเรียนมีแนวทางและวิธีการจัดการที่เหมาะสมในโรงเรียนเพื่อลดการแพร่ระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่ 2009

โลกทัศน์สโมสร เป็นองค์กรภาคีที่ทำเรื่องการมีส่วนร่วมในการจัดกระบวนการเรียนรู้และการสร้างสรรค์นวัตกรรมการเรียนรู้ในโรงเรียน อาทิ โครงการยิ้มละไม “การมีส่วนร่วมในการจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม” ได้ร่วมเป็นภาคีในการจัดทำโครงการรวมพลังโรงเรียนสู้หวัด 2009 โดยใช้ชื่อโครงการย่อย “ขบวนการยิ้มละไม สร้างภูมิคุ้มกัน…สายพันธุ์ใหม่” เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการจัดกระบวนการเรียนรู้ระหว่างโรงเรียน เขตพื้นที่การศึกษา  โดยการพัฒนาหน่วยการเรียนรู้  กระบวนการเรียนรู้ กิจกรรมการเรียนรู้ เรื่องการสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อสุขภาพและป้องกันหวัดสายพันธุ์ใหม่ เพื่อให้โรงเรียนนำไปบูรณาการปรับใช้เป็นกิจกรรมการเรียนการสอนในสาระวิชาอาทิ สุขศึกษา พละศึกษา ดนตรี ศิลปะ  กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน และปรับสภาพโรงเรียนเพื่อเสริมสร้างสุขภาพและป้องกันหวัดสายพันธุ์ใหม่โดยให้เด็กนักเรียนได้มีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์กิจกรรมการเรียนรู้เพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน ผลิตสื่ออาทิบทเพลง โปสเตอร์รณรงค์เผยแพร่ไปสู่ เพื่อนในโรงเรียน และสร้างสรรค์กิจกรรมในโรงเรียนอย่างต่อเนื่องผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ที่สนุก สร้างสรรค์ พัฒนากระบวนการเรียนรู้ด้านการสำรวจ การคิดวิเคราะห์ การแก้ไขปัญหา การเรียนรู้ในการทำโครงการสร้างสรรค์โรงเรียนและชุมชนเพื่อเป็นโรงเรียนต้นแบบขยายข้อมูลความรู้ รูปแบบกิจกรรมที่สร้างเสริมสุขภาพและป้องกันหวัดสายพันธุ์ใหม่ไปสู่โรงเรียนเครือข่ายต่อไป

วัตถุประสงค์

กลุ่มเป้าหมาย

กลุ่มเป้าหมายแกนนำ
- โรงเรียนแกนนำ  24 โรงเรียน (ประสานงานกับเขตพื้นที่การศึกษา) 
- ครูโรงเรียนแกนนำ จำนวน 48 คน
- เด็กนักเรียนในโรงเรียนแกนนำ 24 โรงเรียน จำนวน 120 คน 

กลุ่มเป้าหมายขยายผล
- นักเรียนจากโรงเรียนแกนนำ  24  โรงเรียน
- โรงเรียนเครือข่าย 217 โรงเรียน
- ครู นักเรียน ผู้ปกครองในโรงเรียนเครือข่าย 217 โรงเรียน

กลวิธีและกิจกรรม

 เนื้อหา / รูปแบบกิจกรรม

1. ประสานแนวร่วม หลอมรวมใจ “ขบวนการยิ้มละไม สายพันธุ์ใหม่”
 เขตพื้นที่การศึกษา โรงเรียน ชุมชน

2. พัฒนาเครื่องมือเรียนรู้ สืบค้น นำไปสู่การสร้างนวตกรรมการเรียนรู้
คู่มือบันทึกไม่ลับ ขบวนการยิ้มละไม ภูมิคุ้มกัน..สายพันธุ์ใหม่

- สุขภาพ ภูมิคุ้มกันกับไข้หวัด 2009                               
- สุขบัญญัติ 10 ประการ ป้องกันโรคร้าย
- การสร้างเสริมสุขภาพและภูมิคุ้มกันให้ตนเอง         
- สร้างภูมิคุ้มกันให้สังคม (โรงเรียน ครอบครัว ชุมชน)

- การจัดสภาพแวดล้อม                     
- การดูแลตัวเอง                  
- กิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ

กระบวนการสำรวจ:
- สำรวจสุขภาพตัวเอง                      
- สำรวจสุขภาพเพื่อน
- สำรวจสุขภาพครอบครัว
- สำรวจสภาพแวดล้อม ชุมชน

กระบวนการคิดวิเคราะห์ :               
- วิเคราะห์สถานการณ์สุขภาพ ในโรงเรียนและชุมชน

การทำโครงการ :
นวัตกรรมการเรียนรู้ การเผยแพร่ความรู้และการสร้างเสริมสุขภาพในโรงเรียน

ตัวอย่างกิจกรรมที่เด็กสามารถนำไปปรับประยุกต์ เผยแพร่
- การจัดสภาพแวดล้อม                     
- รณรงค์เผยแพร่
- กิจกรรมสร้างเสริมภูมิคุ้มกันสุขภาพ อาทิ การเล่น การออกกำลังกาย

3. หลอมรวมผนึกกำลังผู้ใหญ่ใจดี
สัมมนาครูโรงเรียนแกนนำ 24 โรงเรียน  เขตพื้นที่การศึกษา

4. ฝึกวิทยายุทธเพื่อสร้างนวตกรรมการเรียนรู้เป็นโรงเรียนต้นแบบ
“ค่ายขบวนการยิ้มละไม  คุณครูสมองใส นักเรียนสมองไว สร้างภูมิคุ้มกันสายพันธุ์ใหม่”

จำนวน 48 คน (ครั้งละ 24 คน)

เนื้อหากิจกรรม (สำหรับครู)

เนื้อหากิจกรรมการสร้างนวตกรรมการเรียนรู้ระหว่างครูและเด็ก
(จากคู่มือขบวนการยิ้มละไม...สายพันธุ์ใหม่)

5. ปฏิบัติการขบวนการยิ้มละไม สร้างภูมิคุ้มกัน...สายพันธุ์ใหม่
จัดกิจกรรมเผยแพร่ในโรงเรียน ขยายแกนนำนักเรียน ร่วมสร้างนวตกรรมการเรียนรู้เป็นโรงเรียนต้นแบบ

- ครูและเยาวชนแกนนำ (24 โรงเรียน) จัดกิจกรรมรณรงค์ในโรงเรียน เพื่อหาแนวร่วมครู นักเรียน จัดสภาพแวดล้อม เป็นโรงเรียนต้นแบบ และจัดกิจกรรมเผยแพร่ไปในโรงเรียน

- เชิญโรงเรียนเครือข่าย 9-10 โรงเรียน เข้าร่วมกิจกรรมและดูงานในโรงเรียนนำร่อง เพื่อนำไปใช้รณรงค์และปรับใช้ในโรงเรียน (217 โรงเรียน)
- เชิญผู้ปกครอง คนในชุมชนเข้าร่วมกิจกรรมและดูงานในโรงเรียนนำร่อง เพื่อนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

6. กองกำลังหนุนเสริม  สนับสนุน ติดตาม สร้างกำลังใจ 

                การจัดประชุมติดตามงานในโรงเรียนแกนนำละ 3 ครั้ง

                                การประสานงาน การแลกเปลี่ยน รวบรวมผลงาน ผ่านเวบไซด์ WWW.yimlamai.net

ตัวชี้วัด
                *** จากกิจกรรมของโครงการและโรงเรียน

-โรงเรียนแกนนำ 24 โรงเรียน
- โรงเรียนขยายผล 217 โรงเรียน

- ครูจากโรงเรียนแกนนำเข้าร่วมโครงการ จำนวน 48 คน
- นักเรียนจากโรงเรียนแกนนำเข้าร่วมโครงการ จำนวน 120 คน
- ครู นักเรียน ผู้ปกครอง (คนในชุมชน) ที่เข้าร่วมกิจกรรมขยายผลในโรงเรียนต้นแบบ (24 โรงเรียน)
- ครู นักเรียน ผู้ปกครอง (คนในชุมชน) ที่เข้าร่วมกิจกรรมขยายผล (217 โรงเรียน)

- การจัดสภาพสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน
- จุดล้างมือในโรงเรียน
- มีการทำความสะอาดบริเวณจุดเสี่ยงในโรงเรียนอย่างสม่ำเสมอ
- การคัดกรองนักเรียน  บุคลากร  หากพบว่ามีไข้
- การส่งเสริมการออกกำลังกาย

*** จากคู่มือขบวนการยิ้มละไม...สายพันธุ์ใหม่
ความรู้และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่พึงประสงค์ของนักเรียน ครอบครัว(คนในชุมชน)

                       
*** จากนวัตกรรมการเรียนรู้ระหว่างครูและเด็ก (วัดจากโรงเรียนแกนนำ)